Tilavet Odası

Tilâvet Arapça bir kelime olup, "Kur'an-ı Kerîm'i güzel sesle ve usulüne uygun olarak okunması" anlamına gelir. Dergâh açıkken burada Kur'ân okumakta vazifelendirilmiş dedeler bulunduğundan, bu odaya Hücre-i Tilâvet yani, Kur'ân okuma odası denilmiştir. Halen Hat Dairesi olarak kullanılmaktadır.

tilavett1

Tilâvet Odası, bitişiğindeki Mescid'in batısında yer alan Son Cemaat Mahalli'nin devamı gibidir. Odaya basık kemeri ve söveleri mermerden olan, çift kanatlı oyma ahşap kapıdan girilir.

Tilâvet Odası'nın girişinde yer alan kapı ile mermer sütunlar arasında altta 60 cm. yüksekliğinde kesme taş duvar, üzerinde ise 62,5 cm yüksekliğinde oyma mermer şebeke vardır. Şebekenin üzerinden başlayıp kapı yüksekliğinde biten iki adet pencere yer ahr. Pencerelerin ve kapının hemen üzerinden başlayan ve kemerlere kadar araları ıhlamur ağacından yapılmış ince çıtalarla kafes şekli görünümü verilmiş ahşaptan üçgen çerçevelere yer verilmiştir.

tilavett2

tilavett3

Hat Dairesinde Mahmud Celâleddin, Mustafa Rakım, Hulusi, Yesarîzâde gibi devirlerinin meşhur hattatlarının levhaları yanında, Sultan II. Mahmud'un yazdığı altın kabartma bir levha da burada sergilenmektedir.

tilavett4Ahşap. Env. No. 272.147 x 88 cm. Osmanlı. 1251 / 1835.
Hattatı. Yesârizâde Mustafa İzzet.

Zıvanalı 7 parça tahtanın birbirine geçmesiyle oluştu­rulan ahşap pano üzerine, iki sütun halinde Talik hatla altın yaldızla Pertev Paşa Divanı'ndan alınan beyitler yazılmıştır. Çerçevenin alınlığı kabartma altın yaldızlı gül ve yaprak motifleriyle süslenmiştir.
Levhada şunlar yazılıdır:

Budur Dergâh-ı Mevlâna Celâl'ud-din-i ve'd dünyâ

Bu Dergâh Ka'be-i cân u cenandır cümle uşşâka

Bu meşhed nurdan derya o hazret dürre-i beyza

Hubâbı kubbe-i hazrâ disem hami itme igrâka

Bunun her evc-i pâki uç virir şems-i hakîkatden

Muhâzi her biri ma'nide tâk'ı çarh-ı bisâka

Elezdir ney-şekerden çûb-i matbah çille-keş câne

Müreccah zevk-ı hıdmet yanlarında başka ezvâka

İderler sikke ber-ser sikke-i zer-gerden istiğna

Olub bi gıll u gışş iksir-i hâs'ı pûte-i faka

Girift-i aşk olurlar bâş keserler tavk-ı teslime

Ezelden beste gelmişler visâk-ı ahd-u misâka

Yanarlar şem'i cânâne cihân-u cân bir yâna

Dönerler hemçu pervane virirler varın ihrâka

Gehfâzâd olub gamdan gecüb fikr-i dü'âlemden

Rebâb-u nâyi eylerler bedel takyıd-u itlâka

Bununla şehr-i Konya fahr ider İran-u Turana

Bu bık'a kıble-kâh-ı arzudur bunca uşşâka

Murûr-ı vakt ile hacet olub ta'mire bu hayrı

Müyesser kıldı hak Şâhenşeh-i pâkize ahlâka

Zihi kutb-ı himem sâhib-kerem Sultân Mahmud Han

Odur şems-i ziyâ-bahş-ı inayet cümle âfâka

Dil-i agâhı mail bittabi hayr-u meberrâta

Mübarek tab'ı mukbil adl'ü dâd-u rahm-u eşfâka

Kalemler münhasır ahkâm-ı adlin neşr-u tahrire

Hazâin sû besû meşgul atasın bezi u infâka

Cemâl-i şevketi tenvir-i sırr-ı sûre-i veşşems

Cebin-i tal'atı teşbîh-i rûşen subh-i berrâka

Muvaffak olduğu bişübhedir her kâr u bârından

İder her emrini tefviz zirâ rabb-ı hallâka

O şah-ı mu'ciz-âyinin nevâ-yı feyzidir herdem

İder bu nây-ı kilki böyle mazhar sırrı intaka

İki târih mülhem oldu Pertev matla'ı dilden

Sezadır benzedilse ferkadeyn şems-i işrâka

Yapıldı dergeh-i munlâ budur çün ka'be uşşâka

Tavafa gel du'a it yapdıran sultan-ı âfâka

Feyz alur dergeh-i Mevlânada Eser-i kilk-i yesârizâde

Nutk-ı niyaz bende-i işân Pertev-i nâçiz ü nâtüvân"

GÜMÜŞ KAPI
Huzur-ı Pîr'e bu kapıdan girilir. Kapı ceviz ağacından yapılmış olup iki kanatlıdır Kapıyı oluşturan ahşabın üzeri gümüş levhalar ile kaplanmıştır Kapının halkaları da işlemeli gümüştür Bu nedenle kapı "Gümüş Kapı" adıyla tanınmaktadır

Kapı adeta cilt kapağı gibi düzenlenmiş, panoların köşeleri ve ortalarındaki motifler kabartma olarak işlenilmiştir Motiflerin üzerine yapıldığında altın suyu çekilmişse de zamanla silinmeden dolayı altını büyük ölçüde kaybolmuştur

Kapı kanatları üzerinde yer alan dört adet pano üzerinde yer alan kitabesinden anlaşıldığına göre, kapıyı Sokullu Mehmed Paşa'nın oğlu Hasan Paşa H. 1008-M.1599 yılında yaptırmıştır
tiavett6
Sadr-ı a'zam Muhammedin halefi

Vüzerâ serveti Hasan Paşa

Âsitânına bâb-t Monlânın

Etdi elf ü semânede ihdâ

(H.1008-M.1599)

Gümüş Kapının mermer kemerinin kilit taşı üzerinde yer alan hayat ağacı motifi bulunmaktadır.
tilavett7